Posts

Showing posts from March, 2023

करिअरची दिशा

Image
करिअरची दिशा १० वी नंतरच करिअरची दिशा स्पष्ट होते असे समजण्याचे काही कारण नाही. १० वीनंतर कोणत्या ज्ञानशाखेत म्हणजे वाणिज्य- विज्ञान- कला यामध्ये जायचे का ? हे ठरवता येऊ शकते. १२ वीनंतर अभियांत्रिकी - वैद्यकीय- डिझाइन- फॅशन तंत्रज्ञान- व्यवस्थापन- विधि- संशोधन आदी विविध करिअरचे पर्याय उपलब्ध होतात. पदवीनंतर याच शाखांमधील पदव्युत्तर पदवी किंवा इतर विषयातील पदव्युत्तर पदवी ( उदा-एमबीए-मास्टर ऑफ बिझिनेस ॲडमिनिस्ट्रेशन / मास्टर ऑफ फॅशन टेक्नालॉजी किंवा कलाशाखेतील विषय इत्यादी ) , पदव्युत्तर पदवी नंतर संशोधनाकडे वळता येऊ शकते. शाखा एकिकडे..करिअर दुसरीकडे १२ वीनंतर ज्या ज्ञानशाखेला प्रवेश घेतला त्याच शाखेत करिअर होईल, असे काही ठामपणे सांगता येत नाही. ईलेक्ट्रॉनिक्स विषयात इंजिनीअरिंग   करुनही पहिले प्लेसमेंट ज्या ज्ञानशाखेशी फारसा संबंध येत नाही अशा संगणक शास्त्राशी सबंधित काम देणाऱ्या कंपनित मिळते. आयआयटीसह इतर संस्थांमधून अभियांत्रिकीची पदवी घेतलेले बरेच विद्यार्थी एमबीएचा मार्ग पकडतात. बऱ्याच अभियंत्यांना सार्वजनिक क्षेत्रातील बँकांचा मार्ग खुणावू लागतो. बरेच जण अखिल भारतीय आणि...

पर्यटन मार्गदर्शक

Image
  पर्यटन मार्गदर्शक पर्यटनावर बऱ्यापैकी खर्च केला जातो. संधी मिळताच, बरेच नागरिक राज्यात, देशात आणि परदेशातही भ्रमंतीला निघतात. यातील काही पर्यटक हे पर्यटन कंपन्यांच्या मार्फत आपली हौस भागवतात. तर काही पर्यटक स्वत: सर्वच नियोजन करतात. करोनोत्तर काळात पर्यटन क्षेत्रानं अपेक्षेपेक्षाही अधिक उंच भरारी घेतली. या क्षेत्रातील मरगळ दूर झाली आहे. पूर्वी पर्यटनस्थळी गेल्यावर ते स्वत:च बघण्याकडे कल असे. पण हे बघणं रटाळ किंवा अगदी मृतवत असतं, याची जाणीव आता बऱ्याच पर्यटकांना होऊ लागली आहे. एखाद्या स्थळाला जिवंत करण्याचं किंवा त्यात प्राण ओतण्याचं काम, पर्यटक मार्गदर्शक करतात. पर्यटन स्थळाशी संबंधित प्रत्येक बाबीचं स्वत:चं एक महत्व असतं. त्याला इतिहास-भूगोल इतकच नव्हे तर अर्थकारण - समाजकारण आणि धर्मकारणही जोडलेलं असतं. पर्यटनस्थळ बघताना अशी माहिती कानावर पडत राहिली तर ते स्थळ जिवंत होतं. त्यामुळे आपण कधी थक्क होतो तर कधी दंग होतो. पर्यटनस्थळातील विविध वास्तूंमागे दडलेला इतिहास, थरार आणणारा असतो. ही  किमया पर्यटक मार्गदर्शक करतात. पर्यटक मार्गदर्शक ही संकल्पना महाराष्ट्रासह देशात च...

संगणकाचे प्रगत अभ्यासक्रम:

Image
  संगणकाचे प्रगत अभ्यासक्रम: सीडॅक   सुरु केलेले पदव्युत्तर पदवी अभ्यासक्रमांना नॅशनल स्किल क्वालिफिकेशन फ्रेमवर्कमध्ये आठव्या श्रेणीत समाविष्ट करण्यात आले आहे.याचा अर्थ हे सर्व अभ्यासक्रम हे कौशल्य निर्मितीसाठी उच्च श्रेणीचे आणि रोजगार व स्वयंरोजगार क्षम आहेत.त्यामुळेच हे अभ्यासक्रम केलेल्या विद्यार्थ्यांना संस्थेमार्फत राबविण्यात येणाऱ्या प्लेसमेंट प्रक्रियेत उत्तमोत्त संधी मिळत असतात. प्लेसमेंट-सीडॅकमध्ये ३००हून अधिक कंपन्या प्लेसमेंटसाठी येतात. प्लेसमेंटसाठी सर्व विद्यार्थ्यांना नॅशनल लेव्हल कॉमन कॅम्पस प्लेसमेंट प्रोग्रॅम-राष्ट्रीय सामायिक कॅम्पस निवड कार्यक्रम व्दारे साहाय्य केलं जातं. ही प्रक्रिया महिनाभर सुरु राहते.यामध्ये देशभरातील सर्व कॅम्पसमधील सर्व अभ्यासक्रमांचे विद्यार्थी सहभागी होऊ शकतात.सीडॅकतर्फे अधिकाधिक कंपन्यांना आकर्षित केलं जातं.प्लेसमेंट प्रक्रिया दरवर्षी फेब्रुवारी आणि ऑगस्ट महिन्यात राबवली जाते.सरासरी वार्षिक वेतन हे ४.५ ते ८ लाख रुपये या श्रेणित असतं.१० टक्के कंपन्या १० ते १३ लाख वार्षिक वेतन देतात.इतर १० टक्के कंपन्या ८ ते १० लाख रुपये वार्ष...

खनिज तेलाचा शोध

Image
  वेगळया वाटा,अनोखी संधी ( १ ) खनिज तेलाचा शोध      पेट्रोलियम पदार्थांचे जागतिक अर्थकारण आणि  राजकारणातले अनन्यसाधारण महत्व लक्षात घेता या क्षेत्रात नव्या साठयांचा शोध , जुन्या साठयांची देखभाल , दुरुस्ती , या क्षेत्रातील   संशोधन आदी विविध बाबींसाठी सातत्याने तज्ज्ञ मनुष्यबळाची गरज भासत आहे. ही गरज २०२२ पर्यंत ३० हजार तज्ज्ञांची सुध्दा राहू शकते. गेल्या काही वर्षात या क्षेत्राकडे जाणीवपूर्वक विद्यार्थी न वळल्याने ही स्थिती निर्माण झाल्याचे तज्ज्ञांचे सांगणे आहे. त्यामुळे या क्षेत्रात फार मोठया करिअरच्या संधी मिळू शकतात.      या क्षेत्रात प्रारंभीचा प्रवेश हा एम.एस्सी भूगर्भशास्त्र किंवा भूभौतिकीशास्त्र किंवा केमिकल / मेकॅनिकल / बायोकेमिकल या विषयातील बी.ई केलेल्या उमेदवारांना शक्य होतो. पेट्रोलियम पदार्थांचे शोध , उत्खनन , निर्मिती यास पेट्रोलिमय क्षेत्रात अपस्ट्रिम या नावाने संबोधले जाते.      भूपृष्ठावरील पेट्रोलियम पदार्थांवर केल्या जाणाऱ्या क्रिया-प्रक्रियांना डाऊनस्ट्रीम असे संबोधले जाते. या ...

जेरिॲट्रिक केअर -वृध्द सेवा

Image
वेगळे अभ्यासक्रम जेरिॲट्रिक केअर -वृध्द सेवा     एकत्र कुटुंब पध्दती मोडित निघाल्याने आणि वयोमानात वाढ झाल्याने वृध्दत्व आणि ज्येष्ठ नागरिकांच्या समस्यांमध्ये वाढ झाली आहे. हे जग तरु णां चे असले तरी ज्येष्ठ नागरिकांना दुर्लक्षून चालणा रे नाही. त्यांच्या परीश्रमावरच आजची पिढी प्रगतीच्या वाटेवर भरधाव धावत असते. वृध्दांची सेवा आणि काळजी हा सामाजिक आणि भावनिक असलेला विषय एक वेगळया प्रकारच्या करिअरची संधी उपलब्ध करुन देतो. या विषयाच्या अनुषंगाने नॅशनल इंस्टिट्यूट ऑफ सोशल डिफेन्स या संस्थेनं पुढील अभ्यासक्रम सुरु केले आहेत - ( 1) पोस्ट ग्रॅज्यूएट डिप्लोमा कोर्स इन इंटिग्रेटेड जेरिॲट्रिक केअर, कालावधी एक वर्षं . अर्हता - कोणत्याही विषयातील पदवी . प्रवेशासाठी चाळणी परीक्षा घेतली जाते.          ( 2 ) सर्टिफिकेट कोर्स इन जेरिॲट्रिक केअर हा तीन महिने कालावधीचा पूर्ण वेळेचा अभ्यासक्रम सुरु केला आहे. ही संस्था भारत सरकारच्या सामाजिक न्याय आणि सक्षमिकरण मंत्रालयाच्या कार्यरत असणारी स्वायत्त संस्था आहे. अर्हता - दहावी उतीर्ण. संपर्क - डेप...

चर्चित असलेल्या करीअरसंधी

Image
  चर्चित असलेल्या करीअरसंधी सध्याच्या काळात करीअर करण्यासाठी वेगवेगळी नवी क्षेत्रे उपलब्ध आहेत. आव्हान स्वीकारण्याची तयारी, अथक परीश्रम आणि कल्पकता या गुणांच्या बळावर या क्षेत्रांमध्ये यश मिळवता येऊ शकतं. असे काही सध्या चर्चित असलेले करीअर -- (1) फूड ब्लॉगर - हे नवे उदयमान होत असलेले क्षेत्र आहे. वेगवेगळया रेस्टाँरेंट्समधील विविध अन्नपदार्थांची लज्जतदार ओळख करुन देणाऱ्या ब्लॉगला वाचक मिळतातच. शिवाय संबंधित रेस्टॉरेंटही सेवा किंवा प्रसिध्दी शुल्क देऊ शकतात. अशा ब्लॉगला अधिकाधिक वाचक मिळाले तर गुगल-शोध-यंत्रणेमार्फत जाहिरातीही येऊ लागतात. त्यातून अतिरिक्त उत्पन्न मिळते. (2) रेडिओ जॅकी - तुम्हास बोलण्याची वा बडबड करण्याची कला उत्तमरीत्या जमत असेल तर या क्षेत्रात करीअर करता येणे शक्य आहे. मनोरंजन व चालू घडामोडींची बिंत्तमबातमी ठेवणाऱ्या आणि उत्कृष्ट संभाषणकौशल्य साध्य केलेले तरुण-तरुणी या क्षेत्रात नाव कमावू शकतात. विनोदाची जाण, हजरजबाबीपणा आणि भारदस्त किंवा चांगला आवाज असल्यास सोने पे सुहागा. या क्षेत्रात यश मिळवल्यास जाहिराती, कॉर्पोरेट चित्रपटांसाठी आवाज देण्याची संधी मिळू शक...

कॅपिटल मार्केट आणि बिझिनेस ॲनिलिटिक्स

Image
कॅपिटल मार्केट आणि बिझिनेस ॲनिलिटिक्स   बॉम्बे स्टॉक एक्स्चेंजच्या, शैक्षणिक विभागामार्फत, बॅचलर ऑफ मॅनेजेंट इन कॅपिटल मार्केट, हा अभ्यासक्रम सुरु करण्यात आला आहे. कॅपिटल मार्केट म्हणजे भांडवली बाजारातील विविध प्रकारची कार्ये करु इच्छिणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी हा अभ्यासक्रम उपयुक्त ठरु शकतो. या अभ्यासक्रमाचा कालावधी- तीन वर्षे आहे. हा अभ्यासक्रम मुंबई विद्यापीठाशी संलग्नित आहे. कोणत्याही ज्ञानशाखेतील १२वी उत्तीर्ण विद्यार्थ्यांना या अभ्यासक्रमाला प्रवेश मिळू शकतो. कौशल्य निर्मिती वित्तीय क्षेत्रात करिअर करण्यासाठी हा अभ्यासक्रम संधी उपलब्ध करुन देऊ शकतो. भांडवली बाजाराशी निगडित विविध प्रकारची आव्हाने स्वीकारण्यासाठी उमेदवार सैध्दांतिकरीत्या परिपूर्ण व्हावा, अशी कौशल्ये या अभ्यासक्रमात शिकवली जातात. उत्तम संवाद कौशल्य, सादरीकरण कौशल्य, प्रकल्प नियोजन, उद्योगातील माजी विद्यार्थ्यांसोबत सहकार्य मिळवण्याचे कौशल्य प्राप्त करुन देण्यासाठी प्रयत्न केले जातात. करिअर संधी-   हा अभ्यासक्रम केलेल्या उमेदवारांना बँका, वित्तीय कंपन्या, शेअर ब्रोकिंग, कमोडिटी, वेगवेगळे फंडस् यांच...