Posts

Showing posts from August, 2023

उड्डाण

Image
  उड्डाण इंडियन इंस्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी, नॅशनल इंस्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी, इंडियन इंस्टिट्यूट ऑफ इन्फर्मेशन टेक्नॉलॉजी, शासकीय अभियांत्रिकी महाविद्यालये आणि बीटस पिलाणी सारख्या देशातील नामवंत आणि दर्जेदार अभियांत्रिकी शैक्षणिक संस्था आणि महाविद्यालयांमध्ये मुलींची प्रवेश संख्या समाधानकारक नाही. याचं महत्वाच कारण या संस्थांच्या प्रवेश परीक्षांमध्ये विद्यार्थींनींची कामगिरी ही समाधानकारक होत नाही. विशेषत: आर्थिकदृष्ट्या कमकुवत सवंर्गातील विद्यार्थींना या अभियांत्रिकी संस्थांच्या प्रवेशासाठी घेतल्या जाणाऱ्या चाळणी परीक्षेच्या तयारीसाठी आवश्यक आणि दर्जेदार प्रशिक्षण किंवा शिकवणी उपलब्ध होत नाही. या अभियांत्रिकी प्रवेश परीक्षा आणि शालेय अभ्यासक्रमाचं अध्ययन यामध्ये मोठी दरी पडल्याचं दिसून आलं आहे. या दोन्ही समस्यांचा मोठा फटका विद्यार्थींनींना बसत आलाय. त्यामुळेच ही योजना सुरु करण्यात आली. या समस्या सुटल्या तर मुलांसमेवतच हुषार आणि प्रज्ञावंत मुलीही राष्ट्र निर्मितीच्या कार्यात आपला महत्वाचा सहभाग देऊ शकतील, असा विश्वास केंद्र सरकारला वाटतो. केंद्रीय माध्यमिक शिक्षण मंडळ - सीबीएस...

प्रधानमंत्री उच्चतर शिक्षा प्रोत्साहन योजना

Image
  प्रधानमंत्री उच्चतर शिक्षा प्रोत्साहन योजना वैद्यकीय, अभियांत्रिकी अशा सारख्या   व्यावसायिक अभ्यासक्रमांचं उच्च शिक्षण घेताना गरीब आणि गरजू विद्यार्थ्यांना दैनंदिन गरजा भागवणं बऱ्याचदा कठीण जातं. त्यांची ही समस्या सोडवण्यासाठी   , प्रधानमंत्री उच्चतर शिक्षा प्रोत्साहन योजना ही योजना सुरु करण्यात आली.या योजनेंतर्गत संबंधितांना अर्थसहाय्य केलं जातं. ही योजना केंद्रीय शिक्षण मंत्रालयामार्फत राबवली जाते. शिष्यवृत्तीच्या निवडीसाठी १२ वीमध्ये मिळालेल्या गुणांचा आधार घेतला जातो. दरवर्षी ८२ हजार शिष्यवृत्ती मंजूर केल्या जातात. प्रत्येक राज्यातील १८ ते २५ वर्षे वयोगटाच्या लोकसंख्येच्या प्रमाणात या शिष्यवृत्ती राज्या -राज्यांमध्ये विभाजित केल्या जातात. यापैकी ५० टक्के शिष्यवृत्ती मुलींसाठी राखीव आहेत. अटी आणि शर्ती ( १ ) संबंधित विद्यार्थीनीस १२ वी मध्ये ८० टक्क्यांपेक्षा अधिक गुण मिळायला हवे. ( २ ) मान्यताप्राप्त शिक्षण संस्थेतील नियमित स्वरुपाच्या पदवी अभ्यासक्रमाला प्रवेश घेतलेला असावा. ( ३ ) दूरस्थ, पत्रव्यवहार आणि पदविका अभ्यासक्रमास प्रवेश घेतलेल्या उमेदवारांना या...

प्रवेश घ्या,करिअर घडवा

Image
  प्रवेश घ्या,करिअर घडवा उत्तम करिअर घडवू शकणाऱ्या अभ्यासक्रमांची प्रवेश प्रक्रिया अजुनही सुरु आहेत.अशा काही संस्था पुढील प्रमाणे आहेत- (१) सामान्य परिचर्या आणि प्रसविका   गोकूळदास तेजपाल रुग्णालय मुंबईच्या अंतर्गत येणाऱ्या परिचर्या प्रशिक्षण महाविद्यालयात   सामान्य परिचर्या आणि प्रसविका हा तीन वर्षे कालावधीचा अभ्यासक्रम चालवला जातो. हा अभ्यासक्रम केल्यावर रोजगार आणि स्वयंरोजगाराच्या संधी सुलभतेने उपलब्ध होऊ शकतात. या अभ्यासक्रमाच्या २५ जागा असून यातील ५० टक्के जागा ठाणे, पालघर, रत्नागिरी,रायगड आणि पालघर या जिल्ह्यांसाठी राखीव आहे. याचा अर्थ अर्ध्या जागा या जिल्ह्यातील विद्यार्थ्यांनाच केवळ मिळू शकतात. १२ वीमध्ये भौतिकशास्त्र, जीवशास्त्र आणि रसायनशास्त्र हे विषय घेतलेले विद्यार्थी या अभ्यासक्रमासाठी अर्ज करु शकतात. अर्ज केलेल्या इच्छूक विद्यार्थ्यांची गुणानुक्रमे व आरक्षणनिहाय गुणवत्ता यादीतयार केली जाते. त्यानुसार उमेदवारांना मुलाखतीसाठी बोलवले जाते. ५ सप्टेंबर २०२३ ला मुलाखती घेण्यात येतील. निवड झालेल्या विद्यार्थ्यांची यादी ६ सप्टेंबर २०२३ रोजी प्रसिध्द करण्यात य...

स्टायलिंग आणि प्रतिमा निर्मिती

Image
स्टायलिंग  आणि प्रतिमा निर्मिती फॅशन   विषयातील विविध पैलुंचे शिक्षण आणि प्रशिक्षण देणारी पर्ल ॲकॅडेमी ही आपल्या देशातील महत्वाची खाजगी शैक्षणिक संस्था आहे. या संस्थेने फॅशन विषय घटकांशी निगडित पदवी, पदव्युत्तर पदवी आणि व्यावसायिक प्रमाणपत्र अभ्यासक्रम सुरु केले आहेत. हे सर्व अभ्यासक्रम रोजगार आणि स्वयंरोजगारासाठी उपयुक्त ठरणारे आहेत.असाच एक अभ्यासक्रम आहे- फॅशन स्टायलिंग ॲण्ड इमेज डिझाइन चैतन्यदायी प्रक्रिया फॅशन स्टायलिंग ही अतिशय चैतन्यदायी प्रक्रिया आहे. यामध्ये व्यक्तीचे दिसणे, सौंदर्य आणि प्रसंग   यांचा एकत्रित विचार करुन पोषाखाचे डिझाइन किंवा स्टायलिंग केले जाते. प्रतिमा निर्मिती किंवा डिझाइन हे फॅशन क्षेत्रातील उपघटक समजले जाते. यामध्ये सध्याच्या काळात आवश्यक असणारे संवाद कौशल्य आणि तंत्र, प्रात्यक्षिके आणि प्रतिमा निर्मिती   क्षेत्रातील माहिती यांचा समावेश केला जातो. त्या अनुषंगाने विद्यार्थ्यांना आवश्यक ज्ञान प्रदान केले जाते. या क्षेत्रातील तज्ज्ञांच्या निरीक्षणानुसार २०२७ पर्यंत फॅशन स्टायलिंग आणि इमेज डिझाइन या क्षेत्रातील वार्षिक उलाढाल ३५.०३ बि...

प्रगती शिष्यवृत्ती योजना

Image
  प्रगती शिष्यवृत्ती योजना अभियांत्रिकी पदवी आणि पदविका अभ्यासक्रमांना प्रवेश घेणाऱ्या सर्वच संवर्गातील विद्यार्थींनींची संख्या गेल्या काही वर्षांमध्ये वाढली आहे. उत्तम अभियंता बणून देश आणि राज्याच्या पायाभूत सुविधांची निर्मिती, विकास आणि पुनर्निमानात महत्वाचे योगदान देण्यात महिला अभियंतांचा सहभागही वाढत आहे. तंत्रशिक्षणामध्ये आणखी महिलांची संख्या वाढावी यासाठी विविध योजना शासनामार्फत राबवण्यात येतात. यापैकी एक महत्वाची योजना म्हणजे प्रगती शिष्यवृत्ती योजना. या अंतर्गत दरवर्षी ५० हजार रुपयांचं अर्थसहाय्य केलं जातं. यामधून शिक्षण शुल्क, संगणक खरेदी, पुस्तके, यंत्रसामग्री, सॉफ्टवेअर अशा सारख्या बाबींचा खर्च भागवता येऊ शकतो. या खर्चाचा कोणताही पुरवा देण्याची आवश्यकता नसते. हे अर्थसहाय्य पदवी अभ्यासक्रमासाठी चार वर्षे आणि पदविका अभ्यासक्रमासाठी तीन वर्षे दिले जातं. ही योजना अखिल भारतीय तंत्रशिक्षण मंडळाची आहे. प्रत्येक राज्यासाठी शिष्यवृत्तींची संख्या ठरविण्यात येते. त्याअनुषंगाने पदवी अभ्यासक्रमाला प्रवेश मिळालेल्या ५५३ आणि पदविका अभ्यासक्रम मिळालेल्या ६५० महाराष्ट्रातील विद्यार्थ...

मुलं काय वाचतात?

Image
  मुलं काय वाचतात? वाचाल तर वाचाल, हे गुळगळीत झालेले सुभाषित, किती महत्वाचे आहे, हे गेल्या काही दिवसांमध्ये दिसून आले. विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन करण्याच्या निमित्त त्यांच्याशी संवाद करताना, ही बाब ठसठशितपणे दिसून आली. मुद्रित‍ शब्दांपेक्षा किंवा माध्यमांपेक्षा डिजिटल माध्यमांकडे या मुलामुलींचा कल अधिक कल किंवा पूर्णच कल असल्याचे ,सध्याचे चित्र आहे. सतत हातातीन स्मार्ट फोनमध्ये घुसलेली ही मुले मग नेमके काय वाचतात किंवा बघतात? याकडे पालकांचे आणि शिक्षकांचे तरी लक्ष आहे का? हा कळीचा प्रश्न आहे. अनास्था १२ वीनंतरच्या पदवी अभ्यासक्रमाच्या प्रवेशासाठी कॉमन युनिर्व्हसिटी एक्झामिनेशन - अंडर ग्रॅज्युएट परीक्षेविषयी मुंबईच्या पालक आणि शिक्षकांसोबतच दापोली सारख्या गावात सुध्दा असेच चित्र दिसून आले. अग्निवीर नेव्हीसाठी अर्ज करण्याची प्रवेश प्रकिया सध्या सुरु असून,अर्ज करण्याची शेवटची तारीख कोणती हे सुध्दा विद्यार्थ्यांना ठाऊक नसल्याचे दिसून आले. वाचनाबद्दलची अनास्था आणि अनुत्साह फार काळजीचा आहे. नागरी सेवा परीक्षा म्हणजे सिव्हिल सर्व्हिस एक्झामिनेशन मध्ये उत्तीर्ण झालेल्या गुणवंतांच्...

कौशल्याचे सामर्थ्य

Image
  कौशल्याचे सामर्थ्य नुकतेच काही कामानिमित्ते नागपूरला जाणे झाले. यावेळी एका पान दुकानदाराविषयी कळले. हा पानवाला नागपुरातील सधन लोकांच्या वस्तीत आहे. गेल्या अनेक वर्षापासून तो इच्छुक ग्राहकांना पान-सेवा देतो. प्रचंड गर्दी हे या दुकानाचे वैशिष्ट्य. पण या पानवाल्याच्या पानाचा दर्जा आणि चव ही ग्राहकांना इतकी आवडते की ग्राहक कितीही गर्दी असली तरी त्याच्याकडेच जातात. हा तपशील तसा फार महत्वाचा नाही. पण या दुकानात या पानवाल्याने गेल्या वर्षभरापासून आपल्या मुलीला सहाय्याला घेतले आहे. बघता बघता ही मुलगीही आता पान लावण्याची कला चांगलीच शिकू लागली आहे. या मुलीला दुकानात बघून उत्सुकता चाळवल्याने मी त्याला काही प्रश्न केले. आपली मुलगी पान लावण्याची कला आणि कौशल्य शिकली   आणि पुढे त्यात पारंगत झाली तर ती स्व:बळावर उभी राहील, आर्थिकदृष्ट्या संपन्नही होईल. असे त्याने कौतुकाने सां‍गितले. ती मुलगी साधरणत: दहावी उत्तीर्ण मुलींच्या वयाची असावी. आपल्या मुलीला कला -कौशल्याचा असा मार्ग दाखवणाऱ्या आणि त्यासाठी स्वत:च्या देखरेखीखाली प्रशिक्षण देणाऱ्या या पानवाल्याचे कौतुक करावे तितके कमीच. यातला म...